مراحل اپلای پزشکی ایتالیا 2026| چک‌لیست Universitaly و سفارت

اپلای برای رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی در ایتالیا، فرآیندی دقیق و زمان‌بندی‌شده است. برخلاف تصور رایج که این فرآیند صرفاً شامل قبولی در آزمون ورودی است، موفقیت نهایی نیازمند هماهنگی دقیق بین وزارت علوم ایتالیا (MIUR)، پلتفرم Universitaly و سفارت ایتالیا در کشور مبدأ است. کوچک‌ترین خطا در زمان‌بندی یا ارائه مدارک می‌تواند منجر به از دست رفتن شانس تحصیل در دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت ایران شود. این مقاله، نقشه راه گام‌به‌گام شماست تا از مرحله آمادگی آزمون تا دریافت ویزای تحصیلی، تمامی مسیر را با اطمینان طی کنید.

۱. آماده‌سازی اولیه و پیش‌نیازها

پیش از هر اقدامی، باید مطمئن شوید که شرایط اولیه لازم برای ورود به سیستم آموزشی ایتالیا را دارا هستید. شرایط کلی پذیرش شامل موارد زیر است:

• مدرک دیپلم 12 ساله
• مدرک زبان
• شرایط سنی

مدرک دیپلم: داشتن گواهی دیپلم ۱۲ ساله یکی از مدارک الزامی برای ادامه تحصیل در دانشگاه‌های ایتالیا است. این مدرک می‌تواند مربوط به نظام آموزشی جدید یا قدیم باشد. داوطلبان باید مدارک تحصیلی خود را از طریق مراکز معتبر مانند CIMEA یا از طریق تأییدیه Dichiarazione di Valore (DV) سفارت ایتالیا تأیید کنند تا ارزش علمی آن‌ها برای ورود به دانشگاه‌های این کشور مورد پذیرش قرار گیرد.

مدرک زبان: بسته به زبانی که داوطلب قصد دارد تحصیلات خود را در آن ادامه دهد، ارائه مدرک زبان الزامی است. برای تحصیل به زبان انگلیسی، حداقل نمره آیلتس ۶.۰ یا تافل ۸۰ نیاز است. در صورتی که رشته مورد نظر به زبان ایتالیایی ارائه شود، متقاضی باید حداقل سطح B2 از زبان ایتالیایی را داشته باشد تا بتواند دروس دانشگاهی را با موفقیت دنبال کند.

شرایط سنی: اگرچه برای پذیرش دانشگاه یا دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا محدودیت سنی مشخصی تعیین نشده است، اما داوطلبان زیر ۲۶ سال معمولاً شانس بیشتری برای اخذ ویزا دارند و در اولویت بررسی قرار می‌گیرند. این بازه سنی به عنوان محدوده‌ای ایده‌آل برای ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در نظر گرفته می‌شود.

۲. آزمون ورودی و کسب نمره قبولی

کلید اصلی ورود به رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی در ایتالیا، قبولی در آزمون ورودی است. نوع آزمون بستگی به زبان تحصیل دارد:

آزمون IMAT (International Medical Admissions Test):

آزمون IMAT مخصوص متقاضیانی است که قصد تحصیل در رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی یا داروسازی به زبان انگلیسی در دانشگاه‌های ایتالیا را دارند. این آزمون به‌صورت بین‌المللی برگزار می‌شود و برای پذیرش در دوره‌های انگلیسی‌زبان الزامی است. ساختار آزمون شامل ۶۰ سؤال چهارگزینه‌ای در مباحث زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک، ریاضی و منطق (هوش) است. زمان ثبت‌نام معمولاً در تابستان (ماه جولای) انجام می‌شود و آزمون در اوایل سپتامبر برگزار می‌گردد.

آزمون TOLC-MED:

این آزمون‌ها برای داوطلبانی طراحی شده‌اند که می‌خواهند در دوره‌های زبان ایتالیایی رشته‌های پزشکی یا دام‌پزشکی در دانشگاه‌های دولتی ایتالیا تحصیل کنند. آزمون‌های TOLC-MED برای پزشکی جایگزین آزمون‌های سنتی مانند آلفا تست (Alpha Test) شده‌اند و اکنون به‌صورت آنلاین و متمرکز توسط مرکز CISIA برگزار می‌شوند. ساختار آن‌ها نیز شامل سؤالات چندگزینه‌ای از مباحث علمی و تحلیلی است. اطلاع از تاریخ دقیق ثبت‌نام، منابع مطالعاتی و نحوه برگزاری این آزمون از طریق سایت رسمی CISIA امکان‌پذیر است.

حتما بخوانید: آزمون ایمت ایتالیا

۳. ثبت‌نام آنلاین (Universitaly) و پیش‌ثبت‌نام سفارت

یکی از مهم‌ترین مراحل پذیرش تحصیلی در ایتالیا، انجام فرآیند ثبت‌نام آنلاین و پیش‌ثبت‌نام سفارت است. این بخش از مسیر اپلای، جنبه‌ای کاملاً اداری و بوروکراتیک دارد و کوچک‌ترین اشتباه در زمان‌بندی یا ارسال مدارک می‌تواند باعث تأخیر در پذیرش یا حتی رد درخواست شود. بنابراین آشنایی با نحوه ثبت‌نام در سامانه Universitaly و روند پیش‌ثبت‌نام در سفارت برای هر متقاضی ضروری است.

ثبت‌نام آنلاین در سامانه Universitaly:

فرآیند ثبت‌نام در سامانه Universitaly نخستین و مهم‌ترین گام برای متقاضیان بین‌المللی تحصیل در ایتالیا است. همه داوطلبان باید پیش از برگزاری آزمون یا انتخاب رشته، در این پلتفرم حساب کاربری ایجاد کرده و مدارک لازم را بارگذاری کنند. در بخش انتخاب دانشگاه، داوطلبان می‌توانند چند دانشگاه را بر اساس اولویت علاقه‌مندی خود تعیین کنند. دقت در زمان‌بندی این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا هرگونه تأخیر ممکن است منجر به از دست دادن فرصت ثبت‌نام شود.

پیش‌ثبت‌نام سفارت (Pre-enrollment):

پس از ثبت‌نام در سامانه Universitaly و انتخاب دانشگاه‌ها، متقاضی باید برای انجام مرحله پیش‌ثبت‌نام در سفارت ایتالیا اقدام کند. در این مرحله، داوطلب مدارک تحصیلی و هویتی خود را به سفارت ارائه می‌دهد تا نامه پیش‌تأییدیه تحصیلی (Pre-acceptance letter) صادر شود. این نامه نشان می‌دهد که فرد واجد شرایط تحصیل در ایتالیا است و قصد واقعی برای ادامه تحصیل دارد. انجام این مرحله پیش از درخواست ویزا ضروری است و یکی از بخش‌های کلیدی در روند رسمی پذیرش دانشجویان بین‌المللی محسوب می‌شود.

۴. جمع‌آوری و اعتبارسنجی مدارک

پس از کسب قبولی در آزمون، مرحله بعدی شامل آماده‌سازی رسمی مدارک برای ارائه به دانشگاه و سفارت ایتالیا است. این بخش یکی از مراحل مهم اداری پیش از دریافت ویزا و ثبت‌نام نهایی محسوب می‌شود و نیاز به دقت و زمان کافی دارد.

ترجمه رسمی مدارک:

تمامی مدارک تحصیلی از جمله گواهی دیپلم، ریزنمرات و مدرک زبان باید توسط دارالترجمه رسمی به یکی از زبان‌های ایتالیایی یا انگلیسی ترجمه شوند. پس از ترجمه، لازم است این مدارک به تأیید دادگستری و وزارت امور خارجه ایران برسند تا از نظر قانونی و بین‌المللی معتبر شناخته شوند. بدون انجام این مراحل، مدارک در فرایند پذیرش دانشگاهی یا درخواست ویزا قابل قبول نخواهند بود.

ارزش‌یابی مدارک (DV / CIMEA):

در گام بعد، مدارک تحصیلی باید از نظر علمی و آموزشی توسط نهادهای معتبر ایتالیایی تأیید شوند. این کار از دو طریق قابل انجام است: یا از طریق سفارت ایتالیا در تهران و صدور تأییدیه رسمی به نام Dichiarazione di Valore (DV)، یا از طریق سازمان CIMEA که مرجع رسمی ارزیابی مدارک در ایتالیا به شمار می‌رود. این تأییدیه‌ها نشان می‌دهند که مدارک تحصیلی متقاضی با نظام آموزشی ایتالیا هم‌ارزش و قابل پذیرش هستند.

۵. درخواست بورسیه DSU و تمکن مالی

برای پوشش هزینه‌های تحصیل و زندگی دانشجویی در ایتالیا، متقاضیان باید دو مسیر را به‌صورت همزمان دنبال کنند:

• یکی دریافت بورسیه DSU
• ارائه گواهی تمکن مالی برای اخذ ویزا

انجام صحیح هر دو مرحله، هم موجب کاهش هزینه‌ها و هم تسهیل در روند دریافت ویزا می‌شود.

درخواست بورسیه DSU:

بورسیه DSU (Diritto allo Studio Universitario) یکی از مهم‌ترین کمک‌هزینه‌های دولتی ایتالیا است که بر اساس وضعیت مالی خانواده و نه معدل یا نمرات تحصیلی، به دانشجویان بین‌المللی تعلق می‌گیرد. این بورسیه می‌تواند شامل معافیت کامل از شهریه دانشگاه و همچنین پرداخت کمک‌هزینه نقدی سالانه باشد. برای دانشجویان ایرانی، ارائه مدارکی مانند گواهی عدم تمکن مالی، فیش حقوقی والدین، و تأییدیه دارایی‌ها الزامی است. این مدارک باید ترجمه رسمی شده و توسط کنسولگری ایتالیا تأیید شوند.

حتما بخوانید: بورسیه تحصیلی ایتالیا

تمکن مالی برای ویزای تحصیلی:

حتی در صورت درخواست بورسیه، متقاضیان موظف‌اند هنگام اقدام برای ویزا، گواهی تمکن مالی ارائه دهند. این مدرک نشان‌دهنده توانایی فرد یا خانواده‌اش برای تأمین هزینه‌های سال نخست زندگی در ایتالیا است. مبلغ مورد نیاز معمولاً حدود ۶,۵۰۰ یورو در سال برآورد می‌شود و باید در حساب بانکی متقاضی یا والدین او موجود باشد. این گواهی یکی از مدارک اصلی در بررسی درخواست ویزای تحصیلی محسوب می‌شود.

۶. دریافت ویزای تحصیلی (ویزای نوع D)

پس از دریافت نامه پذیرش قطعی (Acceptance Letter) از دانشگاه مورد نظر، متقاضی وارد مرحله نهایی فرآیند یعنی درخواست ویزای تحصیلی ایتالیا می‌شود. این مرحله بسیار حساس است و دقت در تکمیل مدارک و رعایت زمان‌بندی می‌تواند روند صدور ویزا را تسریع کند.

رزرو وقت سفارت:

در نخستین گام، متقاضی باید از طریق کارگزاری رسمی سفارت ایتالیا در ایران (مانند CKGS) برای دریافت وقت مصاحبه ویزا اقدام کند. وقت‌های سفارت معمولاً محدود هستند، بنابراین پیشنهاد می‌شود بلافاصله پس از دریافت پذیرش، زمان مناسب را رزرو کنید تا تأخیری در آغاز ترم تحصیلی به‌وجود نیاید.

مدارک مورد نیاز و زمان صدور ویزا:

در روز مصاحبه، باید مدارکی مانند نامه پذیرش دانشگاه، گواهی تمکن مالی، بیمه درمانی معتبر (حداقل به مبلغ ۱۵۰ یورو برای سال اول)، گواهی عدم سوءپیشینه، و سایر مدارک هویتی و تحصیلی ارائه شود. پس از بررسی مدارک توسط سفارت، ویزای تحصیلی نوع D صادر می‌شود. مدت زمان صدور این ویزا معمولاً بین ۳ تا ۸ هفته متغیر است و به حجم درخواست‌ها و زمان ارسال مدارک بستگی دارد.

۷. اقدامات پس از ورود به ایتالیا

پس از ورود به ایتالیا، مراحل بوروکراتیک برای تکمیل فرآیند اقامت و ثبت‌نام در دانشگاه همچنان ادامه دارد. این مراحل ضروری هستند تا شما بتوانید از تمامی خدمات قانونی و آموزشی در ایتالیا بهره‌مند شوید.

اجازه اقامت (Permesso di Soggiorno):

پس از ورود به ایتالیا، شما موظف هستید ظرف مدت ۸ روز برای دریافت کارت اقامت (Permesso di Soggiorno) درخواست دهید. این کارت به عنوان مدرک قانونی اقامت شما در ایتالیا شناخته می‌شود و بدون آن نمی‌توانید در کشور اقامت قانونی داشته باشید. درخواست برای دریافت این کارت باید به اداره پلیس (Questura) انجام شود و به مدارکی مانند ویزا، آدرس محل سکونت و تأییدیه‌های دیگر نیاز دارید.

ثبت‌نام نهایی در دانشگاه:

پس از دریافت کارت اقامت، گام بعدی ثبت‌نام نهایی در دانشگاه است. در این مرحله، باید تمامی مدارک مورد نیاز را به دانشگاه ارائه دهید و کارت دانشجویی خود را دریافت کنید. کارت دانشجویی شما به عنوان یک مدرک معتبر برای بهره‌مندی از تخفیف‌ها و خدمات ویژه دانشجویی در ایتالیا عمل می‌کند و یکی از مدارک ضروری برای حضور در کلاس‌ها و استفاده از امکانات دانشگاه است.

جمع‌بندی و چک‌لیست نهایی

فرآیند اپلای برای تحصیل در رشته‌های پزشکی و دندان‌پزشکی در ایتالیا یک مسیر طولانی و دقیق است که نیازمند دقت، سرعت عمل و صبر می‌باشد. رعایت تمام مراحل و مدارک مورد نیاز می‌تواند شانس موفقیت شما را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

مهم‌ترین عوامل موفقیت:

• برنامه‌ریزی برای آزمون IMAT: از زمان‌بندی و منابع مطالعه غافل نشوید و زودتر شروع کنید تا فرصت کافی برای آمادگی داشته باشید.
• ثبت‌نام و ارسال مدارک در سامانه Universitaly: اطمینان حاصل کنید که مدارک خود را قبل از ددلاین‌ها بارگذاری و تأیید کرده‌اید.
• مدیریت همزمان بورسیه DSU و درخواست ویزا: این دو مسیر را به صورت موازی پیگیری کنید تا هم از کمک‌هزینه‌ها بهره‌مند شوید و هم روند اخذ ویزای تحصیلی با تأخیر مواجه نشود.

با رعایت این چک‌لیست و توجه به جزئیات هر مرحله، مسیر ورود به دانشگاه‌های ایتالیا برای شما هموارتر و کم‌خطاتر خواهد بود.

سوالات متداول